W dzisiejszym wydaniu „Kwadrans bez muzyki” przeniesiemy się do serca Łodzi, gdzie historia filmu splata się z historią tego niezwykłego miasta. Przewodnikiem naszej podróży będzie Muzeum Kinematografii, które nie tylko przechowuje wspomnienia, ale także inspiruje do odkrywania filmowej przeszłości Polski.
40 Lat Muzeum Kinematografii: Od Pałacu Scheiblerów po Centrum Filmowe
Pałac Scheiblerów, znany jako symbol bogactwa i potęgi przemysłowej Łodzi w XIX wieku, dziś jest siedzibą Muzeum Kinematografii. To właśnie tutaj, w 2026 roku, muzeum będzie obchodziło swoje czterdzieste urodziny. Historia tej instytucji jest nierozerwalnie związana z transformacją Łodzi z miasta fabrycznego w centrum polskiego przemysłu filmowego po II wojnie światowej.
Podczas naszej wizyty przyjrzymy się wystawie stałej „Łódź filmowa”, która ukazuje, jak miasto zyskało miano stolicy polskiego kina. Nasz przewodnik, Kornel Nocoń, z działu promocji i rozwoju muzeum, opowie o fascynujących ekspozycjach i historii filmowej Łodzi.
Wspomnienie „Ziemi Obiecanej”: 50 Lat Arcydzieła Andrzeja Wajdy
Na parterze pałacu Scheiblerów odwiedzający mogą zanurzyć się w magiczny świat „Ziemi obiecanej”, jednego z najważniejszych dzieł polskiego kina. Andrzej Wajda nakręcił ten film 50 lat temu, a jego premiera odbyła się 21 lutego 1975 roku w warszawskim kinie Relax. Pomimo początkowych kontrowersji, film zdobył uznanie zarówno w kraju, jak i za granicą, zdobywając Złote Lwy i nominację do Oscara.
Muzeum Kinematografii upamiętnia tę rocznicę poprzez wystawę „Pół wieku Ziemi Obiecanej”, gdzie można zwiedzić autentyczne wnętrza pałacu znane z filmu, jak buduar, jadalnię czy salę balową. Rafał Andrzejczak, współkurator wystawy, przybliży zwiedzającym te historyczne przestrzenie.
Magia Muminków: Otwierając Drzwi do Świata Tove Jansson
Rok 1945 przyniósł czytelnikom „Małe trolle i dużą powódź” autorstwa Tove Jansson. W 80. rocznicę powstania Muminków, Muzeum Kinematografii w Łodzi prezentuje wystawę „Muminki: drzwi są zawsze otwarte”. Ekspozycja koncentruje się na animowanej serii zrealizowanej przez łódzkie Studio Se-ma-for oraz na wizytach Tove Jansson w Polsce.
Marzena Bomanowska przypomina o współpracy pomiędzy Studiem Se-ma-for a fińską pisarką, która przyczyniła się do stworzenia animowanego serialu „Opowiadania Muminków”. Historia ta jest przykładem międzynarodowej współpracy artystycznej, która zaowocowała wyjątkowym dziełem.
Warto również zaznaczyć, że Finlandia jest krajem dwujęzycznym, co dodatkowo wzbogaca literacki świat Muminków. Około pięciu procent literatury w Finlandii powstaje w języku szwedzkim, co stanowi ciekawy kontekst dla twórczości Tove Jansson.